Beşte iki ve yirmi beşte bir
Son raporlanan yıllarında Ürdün’deki ücretlilerin %40,8’i Ürdün’ün saatlik medyan ücretinin üçte ikisinin altında ödeme aldı; Portekiz’de bu oran %4,0. Bunlar 2019’dan bu yana üç rakamı da bildiren 103 ekonominin en yükseği ve en düşüğü: birinci ve yüz üçüncü. Tablo bunları bu masanın yayımlandığı diğer ekonomilerin yanına, ayrıca Uganda’nın yanına yerleştiriyor.
İki uç arasında dağılım geniş, orta ise kalabalık. Medyan ekonomi %21,8’de ve 103 ekonominin 34’ünde ücretlilerin en az dörtte biri düşük ücretli; 9’unda pay onda birin, yalnızca 2’sinde, Portekiz ve Yeni Zelanda’da, yirmide birin altında. Tablodaki on beş içinde Endonezya %28,0, Türkiye %23,0 ve Hindistan %22,5 iken Fransa %10,5, İspanya %9,5.
Sıralama zenginler ile yoksullar haritasını izlemiyor. 103 içindeki en yüksek pay olan Ürdün orta gelirli bir ekonomi ve kişi başına geliri Ürdün’ün beşte birinden az olan, %35,3’teki Uganda’nın üzerinde duruyor. Dokuz ekonomi, kümenin daha zengin yarısında yer alırken ücretlilerinin dörtte birini düşük ücretli olarak bildiriyor.
| Ekonomi | Yıl | Düşük ücret, ücretlilerin %’si | Kadınlar | Erkekler | 103 içinde sıra |
|---|---|---|---|---|---|
| Ürdün | 2024 | %40,8 | %42,2 | %40,5 | 1 |
| Uganda | 2021 | %35,3 | %51,1 | %28,4 | 10 |
| Endonezya | 2023 | %28,0 | %40,5 | %21,9 | 31 |
| Türkiye | 2025 | %23,0 | %27,4 | %20,8 | 42 |
| Hindistan | 2025 | %22,5 | %37,9 | %16,9 | 45 |
| Filipinler | 2024 | %17,3 | %22,1 | %14,2 | 67 |
| Birleşik Krallık | 2025 | %16,3 | %18,8 | %13,9 | 73 |
| Güney Kore | 2025 | %15,8 | %23,1 | %11,0 | 76 |
| Almanya | 2024 | %15,1 | %20,0 | %12,8 | 78 |
| Vietnam | 2024 | %11,5 | %14,3 | %9,3 | 90 |
| Japonya | 2025 | %10,7 | %17,4 | %6,6 | 93 |
| Fransa | 2024 | %10,5 | %11,8 | %9,3 | 94 |
| Tayland | 2025 | %9,6 | %9,4 | %9,9 | 97 |
| İspanya | 2024 | %9,5 | %12,6 | %7,3 | 98 |
| Portekiz | 2025 | %4,0 | %4,2 | %3,6 | 103 |
Evde çekilen bir çizgi ve yine de gelirle birlikte hareket ediyor
Eşik ulusal olduğu için bu ölçünün ülkeler zenginleştikçe düşmesi için aritmetik bir neden yok. Her ücretlisi servet kazanan bir ülke ile her ücretlisi çok az kazanan bir ülke, ücret eşit dağılmış olsaydı ikisi de sıfıra yakın bir oran gösterirdi. Buna rağmen 103 ekonomide pay gelirle birlikte düşüyor: kişi başına gayrisafi yurt içi hasılanın logaritmasıyla eksi 0,72 düzeyinde ilişkili.
Gelir üçtebirlerine ayrıldığında medyanlar en yoksul üçte birde %32,0, ortada %20,4 ve en zengin üçte birde %15,8. Kesitler kişi başına yaklaşık 11.700 ve 37.800 dolarda düşüyor. Hareket eden, bu ölçünün hiç görmediği ücret düzeyi değil, her ülkenin kendi dağılımının alt yarısının biçimi: ekonomi yoksullaştıkça düşük kazançları kendi ortasından daha uzağa düşüyor.
Başlığın andığı çift bu örüntünün içinde duruyor ama onunla açıklanmıyor. Portekiz’in kişi başına geliri Ürdün’ünkinin 4,2 katı; büyük ama on kat olmayan bir fark, oysa düşük ücret oranları on kat ayrışıyor. Gelir bu ekonomileri sıralar; onları tek tek belirlemez.
- ÇİZGİ EVDE ÇEKİLİR. Bir ücretli, saatlik kazancı kendi ülkesindeki saatlik medyan ücretin üçte ikisinin altına düştüğünde düşük ücretlidir. Eşik her ülke ve her yıl için yeniden hesaplanır: bir para birimi tutarı değildir, yasal asgari ücret değildir ve ülkeler arasında ücret düzeyi karşılaştırmasını taşımaz.
- PAYDA ÜCRETLİLERDİR. Yalnızca bir işveren için çalışanlar sayılır. Kendi hesabına çalışanlar, işverenler ve ücretsiz aile işçileri kesrin iki tarafının da dışındadır; bu, kendi hesabına çalışmanın kural olduğu yerlerde en çok önem taşır: orada bu pay, çalışanların azınlığını tarif eder.
- DÜŞÜK ÜCRET YOKSULLUK DEĞİLDİR. Bir kişinin saatlik kazancının özelliğidir, bir hanenin gelirinin değil. Düşük ücretli bir kişi varlıklı bir hanede yaşayabilir, yoksul bir hanede ise hiç ücretli bulunmayabilir; iki ölçü farklı birimler üzerine kuruludur ve ters yönleri gösterebilir.
Ürdün’ün %40,8’i bu nedenle her beş Ürdünlüden ikisinin yoksul olduğunu söylemez, bir Ürdünlü ücretlinin bir Portekizliden az kazandığını da: Ürdün’deki her yüz ücretliden 40,8’inin, medyan Ürdünlü ücretlinin bir saatte kazandığının üçte ikisinden azını aldığını söyler. Portekiz’in %4,0’ı aynı sayımdır, Portekiz’in kendi ortasına göre ölçülmüştür.
Tek bir pay, tek bir eşik; çizginin nerede çekildiğini kaçıran bir okuma, kaynağın söylemediğini söyler.
Gelirin dokunmadığı şey
103 ekonominin 87’sinde düşük ücretli kadınların payı erkeklerinkini aşıyor ve medyan fark 5,0 puan. Erkekler 16 ekonomide daha fazla maruz kalan taraf; tablodaki on beş içinde yalnızca Tayland bu gruba giriyor, yarım puanla.
Gelirin işlemeyi bıraktığı yer burası. Bu farkın gelirin logaritmasıyla ilişkisi eksi 0,07, yani hiç, ve medyanı üç üçtebir boyunca 6,5 puan, 4,9 puan ve 4,5 puan. Kadınlar en yoksul 34 ekonominin 24’ünde ve en zengin 35 ekonominin 33’ünde erkeklerin üzerinde: fark üstte daha küçük değil, daha tekdüze.
Uçlar aynı şeyi iki yandan söylüyor. Uganda’da kadın ücretlilerin %51,1’i düşük ücretliyken erkeklerde bu oran %28,4; 103 içindeki en geniş fark. Afganistan ters yöndeki en geniş fark: kadınlarda %11,7’ye karşı erkeklerde %26,2, çok az kadının ücretli olduğu bir ekonomide. Tablodaki iki zengin ekonomi bazı yoksul ülkeler kadar geniş fark taşıyor: Güney Kore %23,1’e karşı %11,0 ve Japonya %17,4’e karşı %6,6.
Verilerin ortaya koyduğu
- Son raporlanan yıllarında Ürdün’deki ücretlilerin %40,8’i Ürdün’ün saatlik medyan ücretinin üçte ikisinin altında ödeme aldı (2024); bu 103 ekonomi içindeki en yüksek pay. Portekiz’de oran %4,0 ile (2025) en düşük.
- 103 ekonomide medyan pay %21,8; 34 ekonomi %25 ve üzerinde, 9’u %10’un altında.
- Pay, kişi başına gelirin logaritmasıyla eksi 0,72 düzeyinde ilişkili; yoksul, orta ve zengin üçtebirlerde medyanlar %32,0, %20,4 ve %15,8.
- Düşük ücretli kadınların payı 103 ekonominin 87’sinde erkeklerinkini aşıyor, medyan fark 5,0 puan ve bu fark gelirle eksi 0,07 düzeyinde ilişkili: üç üçtebirde 6,5, 4,9 ve 4,5 puanlık medyanlar, en zengin 35 ekonominin 33’ünde kadınlar erkeklerin üzerinde.
Ortaya koymadığı
- Düşük ücretli bir kişinin yoksul olduğunu. Düşük ücret, bir kişinin saatlik kazancının ulusal medyana göre konumudur; yoksulluk, transferler ve vergiler sonrası hane geliridir.
- Eşiğin asgari ücret olduğunu. Eşik, ülke ve yıl bazında yeniden hesaplanan saatlik medyan ücretin üçte ikisidir ve burada yasal bir taban ölçülmemiştir.
- Ülkeler arasında herhangi bir ücret düzeyi karşılaştırmasını. Her pay kendi ülkesinin ortasına göre ölçülür: bir ekonomideki düşük ücretli kişi, başka bir ekonomideki iyi ücretliden saat başına daha çok kazanabilir.
- Herhangi bir payın yükseldiğini ya da düştüğünü. Ekonomi başına tek bir yıl ve aralarında farklı yıllar ile farklı araçlar: burada hiçbir şey bir eğilim değildir.
- Asgari ücret, toplu sözleşme, çalışma süresi, sektör ya da kayıt dışı ekonominin büyüklüğü dahil hiçbir neden ya da çareyi. Hiçbiri burada ölçülmemiştir ve bu pencerede hiçbir yıl bildirmeyen Çin ile sıfırları dışarıda bırakılan Finlandiya, İzlanda, Polonya ve İsveç hakkında hiçbir şey söylenmemiştir.
Yöntem
- Tek bir ölçü. ILOSTAT veri akışı DF_EAR_XTLP_SEX_RT, cinsiyete göre düşük ücret oranı, 20 Eylül 2026’da ILO’nun SDMX arayüzü üzerinden okundu. Bir ücretli, saatlik kazancı aynı ülke ve yıldaki saatlik medyan ücretin üçte ikisinin altına düştüğünde düşük ücretlidir. Her ekonomi için 2019 ile 2025 arasındaki son yıl kullanıldı ve toplam, kadın ve erkek rakamları AYNI yıldan VE aynı bildirilen kaynaktan alındı: bir fark, asla yan yana konmuş iki ayrı araştırma değildir.
- TOPLAMLAR ÜLKE DEĞİLDİR, DÖRT SIFIR DA PAY DEĞİLDİR. Bölgeler ve gelir grupları, yalnızca Dünya Bankası ülke listesindeki kodlar tutularak çıkarıldı. Finlandiya, İzlanda, Polonya ve İsveç her iki cinsiyet için tam olarak %0,0 bildiriyor; hiçbir ücret dağılımı bunu üretmez. Bunlar dışarıda bırakıldı ve dünyanın en düşüğü olarak basılmak yerine burada adlandırıldı. Geriye 103 ekonomi kalıyor: son yılı 2025 olan 36, 2024 olan 37, 2023 olan 9, 2022 olan 6, 2021 olan 4, 2020 olan 3 ve 2019 olan 8. Bütün sıralar ve sayımlar bu 103 üzerinedir. Çin bu pencerede hiçbir yıl bildirmiyor; bu nedenle tablo bu masanın on altı pazarından on dördünü ve Uganda’yı içeriyor.
- ARAÇLAR FARKLIDIR. 103 rakamın 64’ü hanehalkı işgücü araştırmasından, 13’ü hanehalkı gelir ve tüketim araştırmasından, 12’si işyeri ya da kazanç araştırmasından, 9’u başka bir hanehalkı araştırmasından ve 5’i idari kayıtlardan, ekonomik sayımdan, nüfus sayımından ya da başka bir kaynaktan geliyor. Metin bunları ILO’nun yayımladığı biçimde karşılaştırıyor ve bunu burada söylüyor.
- Medyan, 103 değerin 52’ncisi olan %21,802’dir ve %21,8 olarak gösterilmiştir. 34 ekonomi %25 ve üzerinde, 9’u %10’un, 2’si %5’in altında. Ürdün’ün rakamı %40,838, Portekiz’inki %3,954 ve ikisi arasındaki oran 10,3.
- İlişki, 103 ekonomi üzerinde pay ile satın alma gücü paritesine göre kişi başına gayrisafi yurt içi hasılanın doğal logaritması arasındaki Pearson katsayısıdır (Dünya Bankası NY.GDP.PCAP.PP.CD, son yıl). Gelir üçtebirleri kişi başına yaklaşık 11.700 ve 37.800 dolarda kesiliyor ve 34, 34 ve 35 ekonomi veriyor; her üçtebirin rakamı üyelerinin medyanıdır. Bunlar payların ekonomiler arasında nasıl durduğunu anlatır, bir ekonominin nasıl hareket ettiğini değil. Ürdün’ün kişi başına geliri 12.632 dolar, Portekiz’inki 53.146.
- Yuvarlama bir kez, gösterim sırasında yapılır ve kaynağın üç ondalıkla verdiği rakamlardan hareket eder: Uganda %35,304, Endonezya %28,005, Türkiye %23,009, Hindistan %22,518, Güney Kore %15,828, Japonya %10,674, Tayland %9,645. Kadın ve erkek rakamları aynı yıl için kaynağın kendi rakamlarıdır; metinde anılan fark bunların çıkarımıdır, tam duyarlıkla hesaplanmış ve bir kez yuvarlanmıştır.
Birincil kaynaklar
- ILOSTATLow pay rate by sex: employees with hourly earnings below two thirds of the medianDF_EAR_XTLP_SEX_RT · 20 Eylül 2026
- ILOSTATStatistics on wages: concepts, definitions and the low pay rateEarnings · 20 Eylül 2026
- World Bank Open DataGDP per capita, PPP (current international $)NY.GDP.PCAP.PP.CD · 20 Eylül 2026
BabZituna her ilanı profilinize karşı altı gerçek boyutta puanlar ve neyi ölçebildiğini, neyi ölçemediğini yayımlar. Canlı piyasayı görün.