Fransa’da geçici, İspanya’da süresiz
2025’te Fransa’da geçici sözleşmeli çalışanların %18,2’si Fransa’nın yoksulluk sınırının altında kalan bir hanede yaşıyordu; İspanya’da bu oran %14,7 idi. Fransa’nın oranı, 27 üye devlet arasında Bulgaristan (%36,1), Macaristan (%26,2) ve Kıbrıs’ın (%25,3) ardından en yüksek dördüncü oran; İspanya’nınki sekizinci.
Süresiz sözleşmeli çalışanlarda sıra tersine dönüyor: Fransa’da %4,9, İspanya’da %8,1. Yani iki sözleşme türü arasındaki mesafe, geçici sözleşme oranının süresiz sözleşme oranının neredeyse dört katı olduğu Fransa’da, iki katından az olduğu İspanya’dakinden çok daha geniş.
Aynı tersine dönüş bir yıl önce, 2024 anketinde de görülmüştü: geçici sözleşmeli çalışanlarda %15,3’e karşı %13,2, süresiz sözleşmelilerde %4,6’ya karşı %7,6. Avrupa Birliği genelinde oranlar %12,9 ve %5,2, Almanya’da %13,9 ve %4,5, İtalya’da %14,1 ve %6,8.
| Üye devlet | Geçici sözleşme | Süresiz sözleşme |
|---|---|---|
| Avrupa Birliği | %12,9 | %5,2 |
| Bulgaristan | %36,1 | %10,2 |
| Macaristan | %26,2 | %6,6 |
| Kıbrıs | %25,3 | %4,0 |
| Fransa | %18,2 | %4,9 |
| İsveç | %18,0 | %5,3 |
| Lüksemburg | %16,6 | %6,2 |
| Malta | %15,1 | %7,9 |
| İspanya | %14,7 | %8,1 |
| İtalya | %14,1 | %6,8 |
| Almanya | %13,9 | %4,5 |
| Letonya | %12,6 | %6,4 |
| Danimarka | %11,8 | %3,0 |
| Belçika | %11,2 | %2,0 |
| Hırvatistan | %11,2 | %5,3 |
| Portekiz | %10,7 | %6,1 |
| Avusturya | %10,1 | %6,3 |
| Hollanda | %9,8 | %2,7 |
| Estonya | %9,6 | %6,6 |
| Yunanistan | %9,4 | %4,5 |
| Çekya | %7,7 | %3,2 |
| Slovakya | %7,5 | %3,2 |
| Romanya | %6,9 | %4,1 |
| Slovenya | %6,6 | %2,5 |
| İrlanda | %6,4 | %4,1 |
| Finlandiya | %5,8 | %1,1 |
| Polonya | %5,6 | %3,9 |
| Litvanya | %5,2 | %5,6 |
Yoksulluk sınırı neyi ölçer
Sınır göreli ve ulusaldır: her ülkenin vergiler ve sosyal transferler sonrası medyan hane gelirinin %60’ı. Fransız bir çalışan Fransız medyanıyla, İspanyol bir çalışan İspanyol medyanıyla ölçülür; bu yüzden iki oran, kimin daha iyi durumda olduğunu değil, çalışanların kendi ülkelerinde nerede durduğunu söyler.
Bu, çalışanın ücreti değil, hanenin geliridir. Her üyenin geliri toplanır ve hane büyüklüğüne göre düzeltilir; bu yüzden bir kişinin sınırın altında olup olmadığına hiçbir zaman tek başına bir ücret karar vermez.
Çalışanlar, yılın yarısından fazlasında çalışmış 18 yaş ve üzeri kişilerdir; sözleşme türüne göre ayrılırlar. 2025 anketi 2024 gelirlerini sayar; kendi hesabına çalışanlar ve işsizler başka yerde sayılır ve Eurostat’ın kendi ifadesiyle oran yoksulluğu değil, ülkeye göre düşük geliri ölçer.
- SINIR: çalışanın kendi ülkesindeki medyan hane gelirinin %60’ı; vergiler ve sosyal transferler sonrası, hane büyüklüğüne göre düzeltilmiş. Fransa’nın sınırı ile İspanya’nınki farklı tutarlardır; bu yüzden oranlar iki ülke arasındaki yaşam standardını değil, her ülkenin kendi içindeki konumları karşılaştırır. Eurostat, oranın yoksulluğun kendisini değil, ülkenin geri kalanına kıyasla düşük geliri ölçtüğünü belirtiyor.
- HANE: gelir, çalışanın ücreti değil, bütün hanenin geliridir. Başka gelir getirenlerin bulunduğu bir hanede düşük bir ücret sınırın üzerinde kalabilir; kalabalık bir hanede makul bir ücret ise altında kalabilir.
- ÇALIŞANLAR: yılın yarısından fazlasında çalışmış 18 yaş ve üzeri kişiler; işlerinin süresiz mi geçici mi olduğuna göre ayrılmış. Kendi hesabına çalışanlar ve işsizler iki grupta da yer almaz. 2025 anketi 2024 gelirlerini sayar.
Yani Fransa’daki %18,2, Fransız geçici çalışanların İspanyol geçici çalışanlardan daha yoksul olduğunu söylemez: Fransız medyanına göre bunların daha büyük bir kısmının Fransa’nın sınırının altında kalan bir hanede yaşadığını, İspanya’da ise süresiz sözleşmeli çalışanların daha büyük bir kısmının İspanya’nın sınırının altında yaşadığını söyler.
Tek bir sınır, tek bir hane, tek bir çalışan grubu; bunlardan herhangi birini unutan bir okuma, kaynağın söylemediğini söyler.
Fransa’daki farkı kadınlar taşıyor
2025’te geçici sözleşmeli kadınlar arasında sınırın altında yaşayanların oranı Fransa’da %18,2, İspanya’da %11,0 idi. Erkeklerde sıra tersine dönüyor: Fransa’da %18,2, İspanya’da %19,6.
Yani iki ülkenin geçici çalışanları arasındaki ana fark kadınlardan geliyor. Fransa’da geçici çalışanlar, erkek de olsalar kadın da olsalar aynı %18,2’de duruyor; İspanya’da erkeklerin oranı kadınlarınkinin iki katına yakın.
Süresiz sözleşmeli çalışanlarda İspanya’nın oranları iki cinsiyet için de daha yüksek: erkeklerde %8,4, kadınlarda %7,7; Fransa’da ise %4,1 ve %5,8. Tablo bu örüntülerden herhangi birinin neden geçerli olduğunu söylemiyor ve bu yazı bunu kestirmeye çalışmıyor.
| Çalışanlar | Fransa | İspanya |
|---|---|---|
| Geçici sözleşme, 2025 | %18,2 | %14,7 |
| Süresiz sözleşme, 2025 | %4,9 | %8,1 |
| Kadınlar, geçici, 2025 | %18,2 | %11,0 |
| Erkekler, geçici, 2025 | %18,2 | %19,6 |
| Geçici sözleşme, 2024 | %15,3 | %13,2 |
| Süresiz sözleşme, 2024 | %4,6 | %7,6 |
Bu rakamların söylemedikleri
Geçici bir sözleşmenin kimseyi yoksulluğa ittiğini söylemiyorlar. Oran, sınırın altında kalan bir hanede kimin yaşadığını sayar; ne nedeni ne de sözleşmenin ücretini ölçer ve buradaki hiçbir şey iş hukukunu, reformları ya da sektörleri tartmıyor.
İki ülkeden birinin çalışanlarının daha yoksul olduğunu söylemiyorlar. Her sınır kendi ülkesinin medyanının bir payıdır; bu yüzden bir Fransız ve bir İspanyol oranı iki yaşam düzeyi değil, iki konumdur.
Bu yılı değil, 2025’te anketle ölçülen 2024 gelirlerini anlatıyorlar. Kendi hesabına çalışanları ya da işsizleri değil, ücretli çalışanları kapsıyorlar ve bunların hiçbiri bir tahmin değil.
