Ít người thất nghiệp hơn, chưa rõ nhiều người có việc hơn
Từ tháng 9 năm 2025 đến tháng 9 năm 2026, số người thất nghiệp ở Canada giảm 121.200, xuống còn 1.474.900, và tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 7,1% xuống 6,5%. Statistics Canada công bố các số liệu này ngày 9 tháng 10 năm 2026. Sai số chuẩn của hai thay đổi này là 40.600 và 0,2 điểm phần trăm, nên cả hai mức giảm đều vượt xa biên sai số của cuộc điều tra.
Việc làm tăng 94.900 trong cùng năm, nhưng sai số chuẩn của nó là 67.500: không thể phân biệt mức tăng này với việc không thay đổi. Lực lượng lao động, tức tất cả những người đang làm việc hoặc đang tìm việc, thấp hơn 26.300, so với sai số chuẩn 63.800, nên về cơ bản không thay đổi. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động nhích xuống từ 65,2% còn 64,8%, một thay đổi ở sát mép biên sai số.
Chỉ riêng trong tháng 9, việc làm giảm 68.300, hơn hai lần sai số chuẩn 33.200 của nó. Tỷ lệ thất nghiệp nhích lên từ 6,4% thành 6,5% trong tháng, một thay đổi nằm trong biên sai số 0,1 điểm phần trăm của nó.
| Chỉ tiêu | Tháng 9/2025 | Tháng 9/2026 | Thay đổi | Vượt biên sai số? |
|---|---|---|---|---|
| Dân số từ 15 tuổi trở lên | 34.671.900 | 34.854.900 | +183.000 | Không có sai số chọn mẫu |
| Lực lượng lao động | 22.606.000 | 22.579.700 | -26.300 | Không |
| Có việc làm | 21.009.900 | 21.104.800 | +94.900 | Không |
| Thất nghiệp | 1.596.100 | 1.474.900 | -121.200 | Có |
| Tỷ lệ thất nghiệp | 7,1% | 6,5% | -0,6 | Có |
| Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động | 65,2% | 64,8% | -0,4 | Không |
Cuộc điều tra đếm gì
Thất nghiệp ở đây theo định nghĩa của ILO: không có việc làm, sẵn sàng làm việc và đang tìm việc. Nó được đo bằng Điều tra Lực lượng Lao động, không phải bằng số người đề nghị hưởng Employment Insurance (chương trình trợ cấp thất nghiệp của Canada), vốn là một con số khác.
Cuộc điều tra là một mẫu, nên mọi thay đổi đều đi kèm một biên sai số. Statistics Canada công bố sai số chuẩn của từng thay đổi; kỳ này chỉ coi một thay đổi là đã được xác lập khi nó lớn hơn hai lần mức đó.
Dân số là dân số của chính cuộc điều tra, do Statistics Canada dự phóng từ các ước tính nhân khẩu học của mình. Nó không có sai số chọn mẫu, và là thang đo để đối chiếu mọi con số khác.
- THƯỚC ĐO: thất nghiệp theo định nghĩa của ILO, tức những người không có việc làm, sẵn sàng làm việc và đã tìm việc trong bốn tuần qua. Đây không phải số người đề nghị hưởng Employment Insurance (chương trình trợ cấp thất nghiệp của Canada).
- BIÊN SAI SỐ: Điều tra Lực lượng Lao động là một cuộc điều tra chọn mẫu. Statistics Canada công bố sai số chuẩn cho từng thay đổi; một thay đổi lớn hơn hai lần mức đó khó có thể chỉ là nhiễu, còn một thay đổi nhỏ hơn thì không thể phân biệt với việc không thay đổi.
- TỔNG THỂ DÂN SỐ: những người từ 15 tuổi trở lên mà cuộc điều tra đại diện, do Statistics Canada dự phóng từ các ước tính nhân khẩu học của mình. Con số này không có sai số chọn mẫu, và nó quy định quy mô của mọi con số khác.
Vậy nên việc có ít hơn 121.200 người thất nghiệp không nói rằng thêm 121.200 người đã tìm được việc: việc làm tăng 94.900, nằm trong biên sai số, và phần còn lại của mức giảm đến từ một lực lượng lao động không tăng.
Một thước đo, một biên sai số và một tổng thể dân số, và một cách đọc quên mất bất kỳ điều nào trong số đó sẽ nói điều mà nguồn không nói.
Một dân số đã thôi tăng nhanh
Trong năm tính đến tháng 9 năm 2026, dân số từ 15 tuổi trở lên tăng 183.000 người, mức tăng 12 tháng nhỏ nhất trong một chuỗi số liệu cho phép so sánh từ tháng 10 năm 1977. Dân số này đã tăng 1.193.800 trong năm tính đến tháng 9 năm 2024 và 582.100 trong năm tính đến tháng 9 năm 2025.
Khi dân số tăng thêm ít người hơn, lực lượng lao động không tăng, và thất nghiệp giảm dù việc làm hầu như không nhúc nhích. Phép tính khớp chính xác: mức giảm 121.200 của thất nghiệp bằng mức tăng 94.900 của việc làm cộng với thay đổi 26.300 của lực lượng lao động.
Trong ba năm, tỷ lệ đã tăng lên rồi giảm trở lại: 5,5% vào tháng 9 năm 2023, 6,5% năm 2024, 7,1% năm 2025 và 6,5% năm 2026. Việc làm theo số liệu công bố tăng mỗi năm, lần lượt 322.900, 213.900 rồi 94.900, mức cuối cùng nằm trong biên sai số.
| Tháng 9 | Dân số | Lực lượng lao động | Có việc làm | Thất nghiệp | Tỷ lệ |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 32.896.000 | 21.654.500 | 20.473.100 | 1.181.400 | 5,5% |
| 2024 | 34.089.800 | 22.231.800 | 20.796.000 | 1.435.900 | 6,5% |
| 2025 | 34.671.900 | 22.606.000 | 21.009.900 | 1.596.100 | 7,1% |
| 2026 | 34.854.900 | 22.579.700 | 21.104.800 | 1.474.900 | 6,5% |
Điều những con số này không nói
Chúng không nói vì sao. Không có gì ở đây đo chính sách nhập cư, thuế quan, lãi suất hay sự già hóa dân số, và không có chính sách nào được đánh giá.
Chúng không nói rằng có thêm người Canada tìm được việc: mức tăng việc làm nằm trong biên sai số của cuộc điều tra. Chúng không nói gì về tiền lương, giờ làm hay Employment Insurance.
Chúng bao quát toàn bộ Canada, không riêng tỉnh bang nào, và không điều gì ở đây là dự báo. Số liệu điều tra của một tháng nhiễu hơn số liệu của một năm, và lần công bố tiếp theo có thể điều chỉnh bức tranh này.
